كهكشان

كهكشان مجموعه ای از ستاره ها ، گرد و غبار و گاز است كه با نیروی جاذبه كنار هم نگه داشته شده اند.منظومه ی شمسی ما در كهكشانی به نام "راه شیری" جای دارد.دانشمندان تخمین می زنند بیش از 100 میلیارد كهكشان در سرتاسر جهان شناخته شده ، پراكنده شده اند.ستاره شناسان از میلیون ها كهكشان بوسیله ی تلسكوپ عكس تهیه كرده اند.دورترین كهكشان هایی كه از آنها عكس تهیه شده ، حدود 10 تا 13 میلیارد سال نوری از ما فاصله دارند.یك سال نوری فاصله ای است كه نور طی یك سال و در خلأ می پیماید- در حدود 46/9 تریلیون كیلومتر (88/5 تریلیون مایل).پهنای كهكشان ها در محدوده ای از چند هزار تا نیم میلیون سال نوری جای میگیرد.كهكشان های كوچك كمتر از یك میلیارد ستاره و كهكشان های بزرگ بیش از یك تریلیون ستاره دارند.

راه شیری پهنایی در حدود 100000 سال نوری دارد.فاصله واقعی از خورشید تا مركز كهكشان در حدود 25000 سال نوری است و نزدیك به 100 میلیارد ستاره در آن وجود دارد.

به جز راه شیری تنها سه كهكشان دیگر با چشم غیر مسلح قابل مشاهده هستند.مردم ساكن در نیمكره شمالی می توانند كهكشان "آندرومدا" را مشاهده كنند كه در حدود 2 میلیون سال نوری از ما فاصله دارد.مردم ساكن در نیمكره جنوبی می توانند "ابر ماژلانی بزرگ" ، كه در فاصله ی تقریبی 160000 سال نوری از زمین قرار دارد ، و همچنین "ابر ماژلانی كوچك" ، كه در فاصله ی 180000 سال نوری از ما قرار دارد را مشاهده كنند.

یك كهكشان مارپیچی و شبیه به فرفره ، با بازوهای مارپیچی كه اطراف یك برآمدگی مركزی بیرون آمده اند . این كهكشان كه با نام M100 شناخته می شود ، بسیار شبیه كهكشان ما به نظر می رسد

مجموعه های كهكشانی

كهكشان ها به طور نا برابر در فضا توزیع شده اند.تعداد معدودی از آنها همسایه نزدیك ندارند.تعدادی نیز به صورت جفت ظاهر می شوند و هر كدام دیگری را دور می زند.اما خیلی از آنها در گروه هایی به نام "خوشه" یافت می شوند.یك خوشه ممكن است شامل كمتر از دوجین تا چندین هزار كهكشان شود كه در آن كهكشان های نزدیك به هم به دور كهكشانی بزرگتر جمع شده و آن را دور می زنند.یك خوشه ممكن است پهنایی به بزرگی 10 میلیون سال نوری داشته باشد.

كهكشان راه شیری جزیی از خوشه ای است كه "خوشه محلی" نامیده شده و از حدود 24 كهكشان شناخته شده تشكیل شده است كه مهمترین آنها عبارتند از:

كهكشان "آندرومدا" ، كهكشان "چرخ فلك" در صورت فلكی سه گوش ، "ابر ماژلانی بزرگ" و" ابر ماژلانی كوچك" .

خوشه های كهكشانی ، در چرخش خود ، گروه هایی در ساختار بزرگتر هستند كه "اَبَر خوشه" یا "خوشه بزرگ" نامیده می شوند.یكی از بزرگترین ساختارهایی كه تاكنون نقشه برداری شده ، شبكه ای از كهكشان ها است ، كه با نام Great Wall شناخته می شود.این ساختار بیش از 500 میلیون سال نوری درازا و 200 میلیون سال نوری پهنا دارد.

"خوشه ی محلی" ، خود عضوی از "ابر خوشه ی محلی" است كه دارای حدود 100 خوشه ای است كه به دور آن می گردند.در مركز ابر خوشه ها ، یك ابر خوشه ی غول آسا جای دارد كه سایر ابر خوشه ها به دور آن می گردند.

منابع:  NASA

         کتاب شناخت گیتی